Terug naar de cover
Terug naar de inhoudstafel

Glimpen 2003
(September - December)

Paul Claes

2 september
Arnon Grünberg verklaart zich in HUMO een tegenstander van platitudes. Dat lijkt me pas een platitude.

5 september
Kleine triomf. Mijn nepvertaling van Hadrianus onder de naam Guido Gezelle haalt de bibliografie van klassieke vertalingen door mijn oudleraar Welkenhuysen.

7 september
Letterkundig Museum in Den Haag. De Nederlandse literatuur blijkt alleen uit Hollanders te bestaan. Geen Van de Woestijne, geen Van Ostaijen, geen Elsschot, ja zelfs geen Brusselmans. Alleen Claus is bij vergissing aan deze Hollandersmop ontsnapt.

8 september
Vrouw op Holbeintentoonstelling in het Mauritshuis wijst naar schilderij: ‘Zie je dat hondje?’

9 september
Dood van Hitlers vriendin Leni Riefenstahl. Alle radio- en tv-commentaren zeggen: Riefensjtaal. Zelfs Goebbels noemt haar in een documentaire zo. Ze was inderdaad een vrouw van Stahl.

11 september
Drievoudige verjaardag:
WTC
Allende
HH. Probus en Hyacinthus (doodgemarteld in 257)

12 september
Waarom heeft Voskuil volkskunde als vak gekozen? Omdat het woord in zijn naam zit verscholen:
VOLKSKU
VOSKUKL

12 september
Koffie en gebak kost in het cafetaria nu 2,85 euro. Bij de invoering van de euro was dat 2,48 euro: een prijsstijging van 6 %. Ministers en prijzencommissies houden staande dat er niets aan de hand is.

30 september
Mijn vader (88) klaagt dat de heruitzendingen van De Heren van Zichem op VRT zo langdradig zijn.

22 september
Bah, de zwartwitfilm The Longest Day in kleur op tv.
VTM kleurt je dag.

24 september
Mijn oog valt op een alinea van een stuk in Times Literary Supplement (19.9.2003): ‘Neither the nihilistic wordplay of deconstruction nor the anarchy of postmodernism, so palpably derivative from Dada and surrealism, subverts Auerbach’s ontological common sense.’
Ik raad direct wie de auteur van deze blatante blabla is. Georges Steiner.

25 september
Ik vertaal Claus’ gedicht ‘Het Panamakanaal’ in het Latijn. Wat is in ’s hemelsnaam een ‘baggermolen’ in de taal van Cicero? Alleen Monseigneur Bacci geeft uitkom: ratis purgatrix.

1 oktober
Opeens trekt een gordijn van koude regen de mooiste zomer sinds een eeuw dicht.

2 oktober
Mon Nys wordt op Internet: Monday New York State.

4 oktober
Een van de organisatoren van het Gallo-Romeins weekend in Wervik verwelkomt ons hartelijk: ‘Ik ben historici’.

6 oktober
Waarom ik alsnog geen Internetaansluiting wil:
(a) virus
(b) tijdverlies
(c) kosten
(d) spam
(e) hekel aan tekst op beeldscherm
(f) ongewenste correspondentie (enquêtes, vragen van analfabeten, aanbiedingen van gekken).
(g) stilte

7 oktober
Mijn nichtje: ‘Mannen zijn niet nodig.’

11 oktober
‘A la fin du siècle, le genre de la critique subit une crise grave. Presque partout dans les journaux le reportage remplaçait la critique. L’étude réfléchie, approfondie, curieuse des pièces et de l’interprétation n'était plus possible. La critique des livres, elle aussi, avait fait place à l’annonce, à la réclame, aux interviews: on aimait à faire causer l’auteur sur son oeuvre. Même les revues se montraient de moins en moins hospitalières à la critique littéraire: une grande revue se fondait (1894) en excluant de parti pris l’examen périodique des ouvrages nouveaux. Journaux et revues suivaient le goût du public: les études d'esthétique, les discussions des doctrines ne le divertissaient guère; il voulait des biographies, de l’histoire, des faits, des anecdotes, du reportage.’
(Gustave Lanson, Histoire de la littérature française, 1914)

8 oktober
Flap Cruel bonheur (Castor Astral): ‘Hugo Claus (1929) est considéré depuis un demi-siècle comme l’enfant prodige de la littérature flamande’. Een oud kind.

13 oktober
Alles is (onbewust) citaat. Het `yess' dat de jeugd in de mond bestorven ligt, komt uit de film Home alone.

14 oktober
De bestuurder van de sportauto is een norse dikke burger met een gouden brilletje, de bijzitster een zuur kijkende vervallen del met een bloesje van panterhuid. Een roman op wielen.

10 oktober
Ik geef nu college in een nieuw lokaal, met oplopende banken, en opeens wordt mijn lesuur anders, er is meer reactie, interactie, leven. The medium is the message.

15 oktober
Al mijn collega’s klagen over spam. De vrouwelijke prof krijgt aldoor reclame voor VIAGRA.

16 oktober
Phil Bosmans, Menslief ik houd van jou: zestigste druk. Herman Brusselmans is gewoon een loser.

19 oktober
Een gewonen mooie kunstdocumentaire over Eugène Brands op de AVRO. Het soort dingen dat in het hersenloze Canvas niet meer kan.

23 oktober
Volgens de criticus van De Standaard raakt Schaduwkind van P.F. Thomèse je ‘als een bijlslag tussen de ogen’. Moet die roman niet als levensgevaarlijk verboden worden?

25 oktober
De eerste pauw kruist mijn joggingpad.

29 oktober
Liliane, verwoed theaterbezoekster: ‘Acht keer op tien valt zo'n toneelstuk tegen’.

30 oktober
De Harenberg Literatur-Tageskalender meldt: ‘Heute vor 60 Jahren am 30. Oktober 1943, wurde in Leuven (Belgien) der flämische Autor Paul Claes geboren, einer - wie der Kritiker Dirk Schümer in der ‘Frankfurter Allgemeinen Zeitung’ schrieb – ‘der gelehrtesten Autoren unseres Kontinents’. Een bescheurkalender?

2 november
Mijn droom van altijd. Een kat krabt mijn hand. Ik word wakker en voel dat mijn hand slaapt.

3 november
Eerste versie van mijn nieuwe roman voltooid. Wie de vreugde van het herschrijven niet kent, kent de vreugde van het schrijven niet.

6 november
Claus, verouderd, vermagerd, ziek, drukt me de hand. Ze is koud.

7 november
In het programma Nachtwacht looft Brusselmans Van Bastelaere en Van Bastelaere Brusselmans, allebei opeens kritiekloos nu ze op tv mogen.

10 november
Steve Stevaert, auteur van een kookboek, koopt op de boekenbeurs Het beleg van Laken van Walter van den Broeck. Ik hoop dat hij ‘beleg’ niet in culinaire zin begrepen heeft.

13 november
De collega's kijken stomverbaasd als de Hollandse egyptoloog hun uitlegt dat ‘Verboden op het werk te komen’ voor hem betekent: `Je mag niet op kantoor komen'.

14 november
Na een intense zoektocht blijkt in heel Brussel geen enkel rookvrij café te vinden.

16 november
Ik erger me telkens in de Inno waar reclame gemaakt wordt voor de ‘Grote merken’ (Les grandes marques). Pas nu weet ik het goede Nederlandse equivalent: ‘Topmerken’.

18 november
Wie heeft me tegen mijn wil in toch in de Wie is wie in Vlaanderen?, die vergaarbak van ijdelheid, gezet?

20 november
‘Afgezien van een enkele uitschieter worden er van elk van de bundels die jaarlijks alleen al in het Nederlandse taalgebied verschijnen 250 à 500 exemplaren verkocht, waarna de rest van de oplage bij De Slegte terechtkomt of - wanneer daar onvoldoende plaats is - in de papiermolen: dat laatste is in toenemende mate het geval.’
Evert van der Starre, De tweede gisting (Amsterdam: UP 2001)

21 november
‘Hun hebben’. Volgens Roeland van Hout (Waar gaat het Nederlands naartoe? Bert Bakker) past ‘hun’ beter in het Nederlandse taalsysteem dan het ‘onduidelijke ze’. Hem zegt dat.

22 november
Volgens Stine Jansen in NRC is Erica Jongs Sappho’s leap een ‘pseudo-Sapphische stuiverroman’. Toch zijn in alle literaire supplementen van de Lage Landen paginagrote interviews over dat onding verschenen en is Jong op alle zenders te zien geweest. Vandaag heet dat mediatisering, vroeger volksverlakkerij.

23 november
VRT-journaal: ‘De corruptie in Georgië teelt wierig’.

25 november
Willem Jan Otten (Poëziekrant) noemt iemand die de puntjes op de i zet in een tekst: een tuttelaar.

26 november
De nieuwe Decamerone wordt in Brussel voorgesteld. Zoals op alle recepties word ik door sigarettenverslaafden uitgerookt.

28 november
Mijn vader vertelt dat hij ooit de kostbare Larousse du XIXe siècle heeft weggedaan toen hij vernam dat die op de index stond.

29 november
Ik vraag Mon voor mij na te kijken of L’Atmosphère (1872) van Camille Flammarion niet op Internet te koop is. Hij denkt na, slaat zich op het hoofd en trekt het boek uit zijn eigen welgevulde bibliotheek.

3 december
De afdeling palliatieve zorg van het A.Z. in Aalst heet: Charon.

6 december
Is het uitlenen van boeken zonder leengeld niet erger dan het onbetaald downloaden van muziek?

7 december
Wie durft er na lezing van het Dictionnaire des clichés littéraires van Hervé Laroche (Arléa 2003) nog de pen op het papier te zetten (cliché), de schrijfmachine nog te doen ratelen (cliché) of nog iets in de computer te rammen (cliché)?

10 december
Ik ben tegen directe democratie. Het eerste experiment in die zin is falikant afgelopen toen het volk van Jeruzalem moest kiezen tussen Jezus en Barabbas.

11 december
‘Ne citer qu'une traduction d’un bon poëte, c’est ne montrer que l’envers d’une belle étoffe’
Bernardin de Saint-Pierre, Harmonies de la Nature, I

12 december
Bij de uitreiking van de Prijs van de Vlaamse Provinciën hoor ik dat de Grote Prijs der Nederlandse Letteren niet meer beurtelings aan een Nederlander en een Vlaming wordt uitgereikt. De Vlamen hebben zich weer eens door de Hollanders laten inpakken.

13 december
‘Bij een adequaat ingericht publieke omroep hoort een programma dat de kijker op een vaste plaats, in een consistente vorm die niet jaarlijks of zelfs maandelijks verandert, inzicht geeft in de vele kunst- en cultuuruitingen die Nederland biedt: high & low, gesubsidieerd en ongesubsidieerd’
Beleidsplan van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducten

15 december
‘Chevauchant la draisienne de l’incroyable, Neuhuys balaie le passé et l’avenir d'un même regard à la fois naïvement émerveillé et secrètement meurtri.’
Henri-Floris Jespers, Ca ira, n° 16, 4eme trimestre 2003

19 december
Literaire avond met Remco Campert, Cees Nooteboom en Hugo Claus in Brussel. Remco zegt dat hij een gedicht van een dode dichter zal voorlezen, het blijkt een gedicht van Hugo Claus te zijn.

23 december
‘De honden blaffen en de karavaan trekt voorbij’, zegt iemand als troost na een kwaadaardige kritiek. Helaas, de karavaan is al lang door de honden opgegeten.

24 december
En toen werd Lord of the Rings door alle filmliefhebbers verkozen tot het beste boek van de eeuw.

25 december
Wat is er aan de hand? Dit jaar geen kerstconcert van de drie tenoren Cinzano Pavarotti, Ojee Carreras en Placebo Domingo.

26 december
Alle critici vinden de Rimbaud-biografie van Graham Robb fantastisch. Het is een van fouten krioelende fantasie in een execrabele journalistieke stijl. Er is maar een goede Rimbaud-biografie, die van Jean-Jacques Lefrère (Fayard).

27 december
Peter Doroshenko, opvolger van Jan Hoet als directeur van het Smak: ‘Kijk, het probleem is natuurlijk dat de meeste hedendaagse kunst slecht is. Veel jonge kunstenaars maken conceptuele kunst zonder te beseffen waar de conceptuele kunst tegen reageerde. Ze kennen de traditie niet meer.’ (De Standaard).

28 december
Toevallig stond mijn Nederlandse spellingscontrole op een Franse tekst. Prachtige Oulipo-parels sprongen uit mijn PC: ‘poétiques’ werd ‘boutiques’, ‘Lamartine’ werd ‘gabardine’ en ‘Watteau’ werd ‘cadeau'. Maar de mooiste parel moest nog komen: ‘Stéphane Mallarmé’ werd ‘Stepdans taalarmoe’.

30 december
De PC-prijs voor de stomste reclamecampagne van het jaar gaat naar ‘Gebruik toch je hoofd, man’ van De Standaard, die van de lulligste politieke slogan naar ‘In alle straten’ van CD&V.

31 december
Ik droom dat een boek van mij gerecenseerd wordt door Nederlandse critici. Het handelt over Nobelprijswinnaars. Freud had toch gelijk.