ALEXEJ
U hebt naar me gevraagd?
PETERIk heb je laten roepen. Waarom moet dat zolang duren?!
ALEXEJIk voel mij niet zo lekker.
PETERWij zien elkaar niet veel.
ALEXEJTja...
PETERIk vraag me af hoe dat komt... Hoe zoiets mogelijk is... Sta jij daar nooit bij stil?
ALEXEJWe hebben het allebei erg druk.
PETERIk ben naar het Westen gereisd. Ik heb onderhandeld, ik heb fabrieken bezocht, ik heb vestingen bestudeerd, ik heb een vloot uit de grond gestampt, en de laatste twintig jaar heb ik Rusland met succes door de oorlog met Zweden geloodst. Ik heb het erg druk gehad, dat klopt, ja! Wat heb jij uitgespookt terwijl ik weg was?! En al die tijd daarvoor?!
MENSJIKOVNiets anders dan anders: hij drinkt en hij neukt.
PETERJe vrouw is twee weken dood! De lijklucht hangt nog in je kleren! Moet jij niet rouwen?!
ALEXEJ(Verveeld) Ik ben ermee bezig!... Maar ik krijg er zo'n hoofdpijn van. Ik bedoel, ik kan er mij moeilijk op concentreren. Of soms, als het dan eens lukt, als het helemaal stil is om me heen, krijg ik zo'n vreemd hongergevoel, en begint er iets in mij te borrelen. En dan moet ik lachen. Maar ik probeer, ik doe mijn best! Ik oefen elke dag.
PETERMet wie?!
ALEXEJIn mijn eentje.
MENSJIKOVMet zijn Afrosinja.
PETERDat doe jij om mij te sarren!
ALEXEJNee, dat doe ik voor mezelf. Omdat ik het lekker vind. U niet?
PETERIn de wereld worden 40 procent mannen geboren en 60 procent vrouwen. Jij bent tsarevitsj!
MENSJIKOVDie Afrosinja stelt niet veel voor.
PETERAls tsarevitsj kun jij met gemak kiezen uit die 60 procent! Voor mijn part doe je het zelfs met die volle 60 procent tegelijk! Op één uitzondering na! Waarom wil jij nu net met dat kreng van een Afrosinja?! Waarom?!
(Lange pauze)
ALEXEJTja... Zo lang heb ik daar nog niet over nagedacht.
MENSJIKOVZe is ongevaarlijk. En het is maar tijdelijk.
PETERDat hoop ik maar voor hem! (Tot Alexej) Jij zoekt jezelf een andere plee, als je zo nodig moet!...
En je verwaarloost je zoon!
ALEXEJDat kan moeilijk anders. U hebt Peter Aleksejevitsj van mij afgenomen.
PETEROmdat jij hem liet creperen! Letterlijk! Zeg niet dat je geen tijd voor hem hebt! Wat doe jij eigenlijk de godganse dag?! Noem mij één bezigheid die wat voorstelt!
ALEXEJIk denk en zo... en ik lees.
PETERRusland zit aan de grond! De economie slabakt, straks steekt Zweden weer het vuur aan de lont! Wat zul jij doen als ik er niet meer ben, hè?! Wat zul jij doen? Er wacht een leger op jouw bevel, er ligt een vloot van honderd schepen voor jou klaar! Jij weet niet eens hoe je een zeil moet knopen, en jij, meneer de tsarevitsj, jij léést?!
ALEXEJDat is mijn manier van zeilen.
PETERJa, mij goed. Maar wàt lees jij?! 'Traktaat over de angst voor de Goddelijke ontologische contingentie'! 'Wijsgerig-epistemologische analyse met terugwerkende kracht van hoger geïntegreerde chaos, of de Achterkant van God'! 'Afinalistisch postulaat van het Goddelijk toeval, of een theofilosofische grondintuïtie aangaande de vraag: "Waait de kerkdeur open omdat het tocht, of is er tocht omdat de kerkdeur openwaait?" Krijg jij dààr geen hoofdpijn van?! Dat is niet lézen, zoiets, dat is smeken om een hersenvliesontsteking!
Hou je met essentiëler zaken bezig! En kies je vrienden beter! Ik wil geen kerkuilen meer om je heen zien fladderen!
MENSJIKOV(Tot Alexej) Heb jij Moskou verlaten?
ALEXEJHoezo?
PETERTerwijl ik er niet was, heb jij Moskou verlaten? Tussen twee boeken door?
MENSJIKOVTussen twee wippen door?
PETERVoor een pelgrimstocht?
MENSJIKOVNaar moeder Kots?
ALEXEJVoor een uitstap! Gewoon een uitstap!
MENSJIKOVWanneer?
ALEXEJDat herinner ik me niet meer zo goed.
PETERWaar naartoe?
ALEXEJWeet ik niet.
MENSJIKOVNaar Soezdal?
ALEXEJKan.
PETERNaar het klooster van Soezdal?
ALEXEJJa!
PETERLeg uit.
ALEXEJIk heb mijn moeder bezocht.
MENSJIKOVWaarom?
ALEXEJOmdat ik haar nog eens wou zien.
MENSJIKOVWat viel er te vertellen?
ALEXEJGewoon nog eens zien, meer niet! Het was jaren geleden.
PETERUitgerekend als ik naar het Westen reis, uitgerekend als ik er niet ben, is het plotseling jaren geleden?
ALEXEJIk dacht dat het een eeuwenoude traditie was, dat het maar normaal was, enfin... dat het gewoon was dat een zoon zijn moeder bezoekt.
PETERJouw moeder is in het klooster gegaan!
ALEXEJU hebt haar gedwongen!
PETERJouw moeder is jouw moeder niet meer! Vergeet haar!
ALEXEJGoed. Ik kan haar niet vergeten. Maar als u het wil, zal ik haar vanaf nu haten.
PETERJe overdrijft. Dat is te veel gevraagd. Maar als jij de dingen zo ziet, voor mij niet gelaten.
Jij houdt van tradities, is het niet?
ALEXEJDat hangt ervan af.
PETERWeet jij hoe jouw traditie hier in Moskou een ongewenst kind behandelt?... Weet jij dat?
ALEXEJIk begrijp niet wat u precies bedoelt.
PETERKort na de bevalling ruimen ze het op. Meestal met een kussen. Stikken. Dat gaat het makkelijkst. En er is geen bloed. Er zijn geen sporen. Het is vrij moeilijk om zo'n misdaad te bewijzen... Wat denk jij daarvan?
ALEXEJDaar spreek ik me liever niet over uit.
PETERDeze keer zul je wel moeten, zeg ik! Jij onttrekt je aan alles, jij! Maar niet hieraan, zeg ik!... Ik heb een decreet uitgevaardigd, dat kindermoord verbiedt. Wie het toch nog waagt, krijgt de doodstraf. Een ongewenst kind is altijd nog gewenst in het leger. Aangezien jij meer dan ik met bijbelse zaken bezig bent, wil ik voor dit decreet van jou een theo-filosofisch argument. Of zoiets.
ALEXEJVoor de doodstraf?
PETERVoor de moord op een ongewenst kind!
ALEXEJZoiets vraagt tijd.
PETERTijd krijg je. Maar niet meer dan nodig. Je werkt tenslotte op bekend terrein. Word nuchter, ga je scheren en begin eraan. Daarna wil ik dat je je verdiept in de werking van de Senaat. En trek iets minder folkloristisch aan! Als je daarmee klaar bent, start je bij de marine. Als gewoon matroos. En vanaf nu worden je rekeningen geblokkeerd. Als je je eigen huishouden nog niet kunt runnen, hoe zou je dan ooit een land kunnen besturen?! Heb je geld nodig, dan krijg je het van mij. Persoonlijk. Of van Mensjikov, je voogd... En Catharina is jouw moeder, hoor je dat?! Vanaf nu is Catharina jouw moeder! En Peter Petrovitsj, is vanaf nu jouw volwààrdige broer! En jouw volwaardige broer is amper twee jaar oud maar als het erop aan komt, heeft jouw volwaardige broer niet minder recht op de troon dan jij! Ik ben hard op mezelf, waarom zou ik jou dan sparen?
