Frank Hellemans


Paul van Ostaijens 'dynamiese' en Theo van Doesburgs 'dynamo-elektrische' esthetica


In februari 1996 wordt Paul van Ostaijen honderd. De Brakke Hond verzocht een hele bent Vlaamse en Nederlandse literair geïnteresseerden - van Tom Lanoye tot Louis Tobback en Guy Verhofstadt - om een kattebelletje te plegen naar aanleiding van de actualiteit van deze honderdjarige. Er werd aan onze eventuele respondenten gevraagd om te reageren op visionaire inzichten van de éénentwintigjarige Van Ostaijen waar deze schrijft: 'Een beeld van, een dokument voor onze tijd zal eerst de kunst zijn als zij zich met de tijd gelijkwaardig dynamies beweegt.' In het lentenummer van DBH leest u alles over hetgeen Vlaanderens en Nederlands finest hierover te zeggen hebben.

In onderhavig essay wordt die 'dynamiese' kunstvisie van Van Ostaijen gesitueerd binnen zijn eigen oeuvre en getoetst aan de eveneens uitgesproken dynamische esthetica van een collega-vernieuwer: Theo van Doesburg. Een ondertussen helemaal vergeten avant-gardistische literator, Constant van Wessem, krijgt het laatste woord. De futuristische beweging - koploper van de historische avant-garde in het begin van de eeuw - vormt de focus van deze summiere boedelbeschrijving.