DANIEL ROBBERECHTS
Gelijkenis
Niemand die voor een A nog aan een rund denkt, en aan een huis voor een B.
Onze lettertekens zijn abstract. En terwijl de traditionele grafiek
evengoed abstracte als figuratieve beelden produceert, zijn foto, cinemato-
en videografie bijna uitsluitend figuratief.
'En meer dan figuratief,' zegt Otto. 'Die nieuwe beeldmedia kan je 'naturalistisch'
noemen of zelfs 'illusionistisch' in die zin dat ze constant pretenderen
getrouwe afbeeldingen te geven van de realiteit. 'Dit is echt, hier
is niet aan geknoeid.' En de niet-naïeve kijker kan zichzelf wel uit
zijn begoocheling rukken met de bedenking dat het onvermijdelijk om
een bemiddelde en gearrangeerde uitbeelding gaat - zijn ontroering,
het kloppen van zijn hart, zijn bloeddruk, de verhoogde werking van
traan-, zweet- en andere klieren bewijzen dat zijn lichaam niet nuchter
blijft en de werkelijkheid voldoende herkend en erkend heeft om zich
aan de illusie over te geven.'
Strikvraag
Leraar Frans: 'Wat is dit?'
Leerling (leest voor): 'UNE.'
Leraar: 'En wat is dit?'
Leerling: 'PIPE.'
Leraar: 'En wat is dit?'
Leerling: 'UNE PIPE.'
Leraar: 'Ceci est-il une pipe?'
Leerling: 'Non monsieur, ceci n'est pas une pipe, ceci est " UNE
PIPE ".
Tegenspraak
Ivette: 'Overigens heeft mijn grootvader de maanlanding van Amerikaanse astronauten
tot aan zijn dood voor een tv- enscenering gehouden.'
Annie: 'En mijn tante Sofie wil nog altijd niet geloven dat het echt
bestaande mensen zijn die je in porno met elkaar ziet vozen.'
Wie?
Waarom is pornografische foto-, cinemato- en video-grafie doorgaans zoveel
stuitender dan getekende fotografie? En visuele pornografie zoveel stuitender
dan geschreven pornografie?
Mogelijk ligt het niet alleen aan de esthetische onderontwikkeling van
de pornofotografen. Mogelijk ligt het voor een groot deel ook aan de
verzwegen maar intrinsieke boodschap die elk fotografisch beeld uitzendt:
'Dat is in het echt zichtbaar geweest en door mijn maker alleen maar
in beeld gebracht.'
De intrinsieke boodschap van elke figuurlijke tekening zou luiden: 'Zo
heeft mijn maker het gezien, willen zien of willen laten zien.' Als
kijker zal ik me afgestoten voelen door de ene tekenaar zijn manier
van (laten) zien, en aangetrokken door die van een andere - mensen zijn
nu eenmaal zo verschillend geaard, nietwaar?
De intrinsieke boodschap van elk geschrift zou luiden: 'Zo heeft mijn
maker het verwoord.'
Wat is een camera anders dan een automaat? En een automaat is immers
toch 'niemand'?
Trefkracht
Om te zien hoef je niet altijd te kijken. Ulla en Ivette zijn niet de enigen
die al eens een beeld gezien hebben dat ze liever niet hadden gezien.
Van een geschrift kan je eigenlijk niet zeggen dat je het tegen je wil
hebt gelezen, evenmin als dat je een film tegen je wil hebt uitgezeten.
Wie gelezen heeft, heeft meegewerkt aan de ontcijfering - hij kan hooguit
zeggen dat een deel van hem tegengestribbeld heeft, maar het andere
deel heeft het gehaald: het deel dat zo niet figuurlijk dan toch letterlijk
(door subvocaliseren) ingestemd heeft.
Een kijker kan door een beeld overrompeld worden nog voor hij echt gekeken
heeft. Een lezer kan afhaken voor de aanstoot hem te bar wordt.
Een abonnement op de papieren versie van De Brakke hond kost slechts 32 euro. Klik hier voor een abonnement.
Nummer nabestellen? klik hier.
De Brakke Hond is geen tijdschrift voor hondenliefhebbers die zich interesseren voor hondenvoeding, hondenverzorging, puppies en hondenvakanties, het bevat 100% literatuur.
Schrijf u in op onze nieuwsbrief "Letters". Vul hier uw e-mailadres in: