DANIEL ROBBERECHTS
De lezer tussen woord en beeld (II)
Dit opstel van Daniël Robberechts -dit is het tweede deel-, wordt
exclusief gebracht door De Brakke Hond. Het zal niet worden opgenomen
in de bundel essayistische teksten die in het najaar verschijnen. Het
eerste deel van deze tekst verscheen reeds in het zomernummer van De
Brakke Hond.
Beeld versus woord
De onmisbare tekst bij elke persfoto. Het onderschrift zegt: president
X is de man links, ambassadeur Y de man rechts - en niet omgekeerd.
Het onderschrift zegt: dit is geen straattoneel, het lichaam onder het
laken is een lijk (geen slaper) van een rebel (geen verkeersslachtoffer),
de donkere vlek is bloed (geen motorolie), de soldaat is de man die
rebel heeft neergeschoten.
Maar daarmee heb ik als kijker nog geen enkele garantie dat het echt
wel klopt. De waarborg wordt me weer eens door geschreven woorden gegeven,
het is de naam van persagentschap of -fotograaf die verzekert: 'Fotograaf
A of agentschap B mag in diskrediet raken als dit onderschrift niet
klopt!'
De relatie tussen fotografische media en het geschreven woord lijkt
hoofdzakelijk utilitair: identificatie en waarmerking van beelden, fotokopiëren
en -zetten van geschriften. Uiteraard nemen foto-, cinemato- en videografie
ook teksten op, maar op een volstret niet-geprvilegieerde manier: zoals
ze alle andere visuele verschijnselen opnemen.
Grafie & grafiek
Grafiek bij geschreven woorden: van versierde initialen, vignetten
en ornamenten tot afbeeldingen en figuren in schoolboeken meet- of natuurkunde;
van de omslag van een boek (voor-, achterplat en rug) tot de titelplaat
en alle andere illustraties.
Geschreven woorden bij grafiek: slogans of affiches, tekstballons in
strips, bij- en onderschriften allerhande - tot het paradoxale 'zonder
woorden' bij de cartoon waar eens geen dialoog bij hoefde.
Wat mag ze wel betekenen, die intieme verstrengeling van het geschreven
woord met de lijntekening? Ligt ze aan de gemeenschappelijke dominantie
van het zwart-wit? Aan de quasi-identiteit van het produktiemateriaal
(papier en potlood of pen)? Aan de gemeenschappelijke rol van het letterlijke
handwerk? Aan de oorspronkelijke verwantschap van het reproduktie-materiaal
(de oude blokboeken als houtsneden)? Aan de pictografische oorsprong
van ons alfabet?
Een abonnement op de papieren versie van De Brakke hond kost slechts 32 euro. Klik hier voor een abonnement.
Nummer nabestellen? klik hier.
De Brakke Hond is geen tijdschrift voor hondenliefhebbers die zich interesseren voor hondenvoeding, hondenverzorging, puppies en hondenvakanties, het bevat 100% literatuur.
Schrijf u in op onze nieuwsbrief "Letters". Vul hier uw e-mailadres in: